دید سوم – جهان | بامداد چهارشنبه چهارم شهریور، بخشی از یک یخچال طبیعی در ارتفاعات هیمالیا فروریخت و سیلابی ویرانگر را در مسیر رود بهوتهکوشی، در مرز نپال و منطقه خودمختار تبت چین، به راه انداخت. این حادثه [تا زمان انتشار این خبر] دستکم ۳۶۰ کشته برجای گذاشته و نزدیک به ۱۵۰۰ نفر در دو سوی مرز مفقود هستند.
آنچه در ابتدا یک سیلاب موسمی معمولی به نظر میرسید، به یکی از مرگبارترین فاجعههای طبیعی چند سال اخیر در آسیای جنوبی بدل شد.
سیل مرگبار در مرز نپال و تبت چین چگونه رخ داد؟
ساعت حدود هشت و چهل دقیقه صبح به وقت محلی، موجی از یخ، سنگ و گلولای از دل کوههای مرزی سرازیر شد و در عرض چند ثانیه ساختمانها، خودروها و پل «دوستی» میان دو کشور را تخریب کرد و با خود برد. بر اساس گزارش الجزیره، هوا در آن لحظه صاف بود و باران نمیبارید؛ همین موضوع مقامهای محلی را کاملاً غافلگیر کرد، چون سیلابهای فصل موسمی معمولاً با بارش شدید همراهاند، نه با آسمانی آفتابی.
تصاویر امنیتی ثبتشده از سمت چینی مرز، که بعدها در شبکههای اجتماعی و رسانهها بازنشر شد، لحظه فرار شتابزده افراد پیش از رسیدن موج گل و آب را نشان میدهد. ساختمانهای تجاری در بندر مرزی گیرونگ، در سمت تبت، در کمتر از یک دقیقه زیر آوار مدفون شدند.
علت سیل نپال چیست؟ رمزگشایی از عامل اصلی فاجعه
نخستین گزارشهای مقامات نپالی احتمال وقوع زمینلرزه را مطرح کرده بودند، اما بررسیهای بعدی این فرضیه را رد کرد. به نوشته شبکه سیانبیسی، سازمان زمینشناسی آمریکا (USGS) بعداً اعلام کرد لرزه ثبتشده در همان بازه زمانی نه ناشی از گسل، بلکه معلول برخورد توده عظیم یخ و سنگ با کف دره بوده است. مرکز تحقیقات ژئوساینس آلمان نیز زلزلهای ۴.۴ ریشتری را حدود هفت دقیقه پیش از زمان ثبتشده در فیلم دوربینهای امنیتی ثبت کرده بود.
عامل اصلی فاجعه ریزش بخشی از یک یخچال در ارتفاع تقریبی ۵۲۰۰ متری بوده است. تصاویر ماهوارهای نشان میدهد این توده یخی پس از جدا شدن، حدود ۱۲۰۰ متر سقوط کرده و در مسیر خود سنگ و رسوب فراوانی جمعآوری کرده، و سرانجام با نیرویی عظیم به رودخانه «لههنده» در تبت (حدود ۲۰ کیلومتری شمال شرق گذرگاه مرزی) برخورد کرده است.
به گزارش نیویورکتایمز، توده یخی جداشده عرضی نزدیک به ۶۱۰ متر داشته است؛ رقمی که ابعاد واقعی این ریزش را بهتر نشان میدهد. کارشناسان هنوز مطمئن نیستند گرمایش هوا مستقیماً در این ریزش نقش داشته یا نه، اما دانشمندان و کارشناسان محیط زیست، روند کلی ذوب یخچالهای هیمالیا را نگرانکننده میدانند؛ یخچالهای رشتهکوه هندوکش-هیمالیا در بازه ۲۰۱۱ تا ۲۰۲۰، نسبت به دهه پیش از آن، ۶۵ درصد سریعتر آب شدهاند و یخچالهای نپال در حدود سی سال گذشته نزدیک به یکسوم حجم خود را از دست دادهاند.
نکته نگرانکننده دیگر این است که در بالادست منطقه گیرونگ، دریاچهای هنوز پشت سدی طبیعی از آوار محبوس مانده و کارشناسان هشدار دادهاند احتمال وقوع یک سیل دیگر وجود دارد.
نپال کجاست و چرا این منطقه اینقدر آسیبپذیر است؟
نپال کشوری محصور در خشکی، در دامنه جنوبی رشتهکوه هیمالیا، میان هند در جنوب و چین در شمال است. مرز شمالی این کشور دقیقاً از دل مرتفعترین قلههای جهان، از جمله اورست، میگذرد و همین توپوگرافی، درههای تنگ و رودخانههای پرشیب آن را به شدت مستعد سیلابهای ناگهانی و رانش زمین میکند. بارش موسمی که هر سال از خرداد تا مهر ادامه دارد، این آسیبپذیری را چند برابر میکند.
تنها از ۲۹ اردیبهشت امسال تاکنون [پیش از آنکه فاجعه اخیر] دستکم ۳۸ نفر در بلایای طبیعی مرتبط با موسمی در نپال جان باخته یا مفقود شده بودند.
آخرین آمار؛ تعداد کشتهها، مفقودیها و زخمیهای سیل نپال
آمار تلفات در ساعات نخست پس از حادثه به سرعت تغییر میکند. نخستین گزارش پلیس نپال از هشت کشته خبر میداد؛ ساعاتی بعد این رقم به ۹۵ و سپس به بیش از ۱۵۷ تن رسید.
بر اساس آخرین بهروزرسانی الجزیره، شمار کشتهشدگان تأییدشده در هر دو سوی مرز به ۳۵۰ نفر رسیده و نزدیک به ۱۵۰۰ نفر همچنان مفقودند.
در نپال بهتنهایی ۸۲۶ نفر، از جمله حدود ۶۰۰ گردشگر خارجی، در فهرست مفقودان قرار دارند. در سوی چینی مرز نیز رسانههای دولتی از ۵۵۸ مفقودی در ناحیه گیرونگ خبر دادهاند که ۲۶۰ نفر از آنان اتباع خارجی بودهاند.
مفقود شدن صدها گردشگر خارجی در سیل نپال
بخش بزرگی از مفقودان، زائران و گردشگرانی بودند که در مسیر کوه مقدس کایلاش و دریاچه مانسرووار در تبت سفر میکردند؛ مقصدی مذهبی و طبیعی محبوب برای هندوها و بوداییان. به گفته سخنگوی هیئت گردشگری نپال، از میان گردشگران مفقود، ۱۳۳ نفر زائر هندی، ۴۷ نفر آمریکایی، ۳۴ نفر استرالیایی، ۳۳ نفر بریتانیایی و ۲۴ نفر کانادایی بودهاند. کره جنوبی نیز اعلام کرد هشت شهروندش که در پروژه یک نیروگاه برقآبی مشغول کار بودند، در فهرست مفقودان قرار دارند.
واکنش چین و نپال؛ عملیات امداد در جریان است
رئیسجمهور چین دستور استفاده از «همه امکانات» برای عملیات جستوجو را صادر کرد و یک واکنش اضطراری ملی سطح دو در منطقه فعال شد. مقامهای چینی ۲۴۹ آتشنشان و امدادگر همراه با ۳۲۵ نیروی تخصصی نجات مهندسی به منطقه اعزام کرده و وزارت دارایی این کشور ۱۲۰ میلیون یوان، معادل حدود ۱۶.۸ میلیون دلار، برای عملیات کمکرسانی تخصیص داده است.
در سوی نپالی مرز نیز ارتش این کشور با استقرار پایگاه بالگردی در نزدیکی مناطق نواکوت و دادینگ، عملیات جستوجوی خانوادههای مفقود را ادامه میدهد؛ بسیاری از بستگان قربانیان همچنان بیرون از پادگانها، با نور چراغقوه گوشیهای همراه، در انتظار خبری از عزیزانشان هستند.
سازمان برق نپال اعلام کرده ۴۳۰ مگاوات از ظرفیت تولید برق کشور، شامل نیروگاههای خورشیدی و برقآبی، در این حادثه آسیب دیده است.
عملیات جستوجو برای یافتن صدها گردشگر و ساکن محلی مفقود همچنان ادامه دارد و هشدارهای کارشناسان درباره احتمال وقوع سیلاب دوم، بر نگرانیها افزوده است. آنچه روشن است اینکه تغییرات اقلیمی و ذوب تدریجی یخچالهای طبیعی، این منطقه را به یکی از پرخطرترین نقاط جهان برای سکونت و گردشگری تبدیل کرده است.
برای مطالعه و پیگیری آخرین اخبار جهان اینجا کلیک کنید.
/ پایان پیام
