دروازه تهران قزوین تاریخچه و معماری: یادگار دوره قاجار در مسیر پایتخت
هنگامی که وارد شهر قزوین، پایتخت کهن صفویه میشوید، سازهای آجری با تزئینات کاشیکاری خودنمایی میکند که قصهگوی قرنها سفر و حراست از شهر است. این بنای تاریخی، با نام دروازه تهران قزوین، آخرین یادگار از حصارها و دروازههای قدیمی شهر است که زمانی ورودی رسمی مسیر تهران به شمار میرفت. دروازه تهران قزوین تاریخچه و معماری پرباری دارد که نه تنها ارزش هنری بنا، بلکه اهمیت آن در شکلگیری هویت شهری قزوین را مشخص میسازد. در پایان این روایت، خواننده با جزئیات معماری دوره قاجار و اهمیت ملی این اثر ثبتشده آشنا خواهد شد و آدرس دروازه تهران قدیم قزوین را خواهد یافت.
بازخوانی تاریخ: از حاکم قاجار تا ثبت ملی
بنای کنونی دروازه تهران قزوین شاهکاری از معماری دوره قاجار است. بانی ساخت این دروازه، یکی از حاکمان پرنفوذ وقت قزوین به نام باقرخان سعدالسلطنه بود که دستور ساخت آن را در جهت نظمبخشی به ورودیهای شهر صادر کرد. در گذشته، قزوین توسط یک حصار شهر قزوین محصور بود و دروازههای متعددی داشت که این دروازه، مخصوصاً برای مسیر شرقی که به پایتخت (تهران) منتهی میشد، اهمیت ویژهای داشت.
با وجود قدمت بنا، حفظ و نگهداری آن از اهمیت بالایی برخوردار بوده است. این بنا در سال ۱۳۴۷ خورشیدی (۱۹۶۸ میلادی) مورد مرمت و کاشیکاری مجدد قرار گرفت تا شکوه و جلال خود را بازیابد. به دلیل ارزش تاریخی و معماری کمنظیر، این دروازه در سال ۱۳۵۴ خورشیدی با شمارهٔ ملی ۳۹۲ در فهرست آثار ملی قزوین به ثبت رسید. امروز، با گسترش قزوین، این دروازه که روزگاری در خارج از حصار شهر قرار داشت، اکنون در بافت داخلی شهر و در انتهای خیابان تهران قدیم قرار گرفته است.
معماری خیرهکننده: رسمیبندی و گلدستهها
معماری دروازه تهران قزوین تلفیقی چشمنواز از آجر و کاشیکاریهای قاجاری است. نمای اصلی دروازه دارای سه طاق (سردر) است: طاق میانی بزرگتر است و با قوس نوکتیز (تیزه دار) طراحی شده، در حالی که دو طاق کناری با قوس نیمدایره، تقارن و استحکام بصری را فراهم میکنند.
* تزئینات کاشیکاری قزوین: مهمترین ویژگی بصری بنا، تزئینات آجری و کاشیکاریهای هفترنگ آن است که طرحهای هندسی و اسلیمی را به نمایش میگذارد.
* عناصر نمادین: در چهارگوشه بنا، هشت گلدستههای دروازه با ارتفاعی بیش از سردرها قرار دارند. این گلدستهها نه تنها به عنوان عناصر نمادین و تزئینی به کار رفتهاند، بلکه به افزایش شکوه و عظمت دروازه در گذشته کمک میکردند.
* فنون معماری: در قسمت ورودی اصلی طاق میانی، میتوان ظرافتهای هنری چون رسمیبندی و کاسهبندی را مشاهده کرد که از فنون پیچیده معماری دوره قاجار در تزیین سقفها و مقرنسها محسوب میشوند.
در قلب قزوین، سازهای آجری به نام دروازه تهران قزوین تاریخچه و معماری چه رازی را در خود نهفته است؟ این دروازه که با کوشش باقرخان سعدالسلطنه بنا شد، آخرین یادگار از حصار شهر قزوین است که با رسمیبندی و کاشیکاری قزوین، به عنوان یک اثر ملی قزوین، نمادی از تلاش سیستم ایران در حفظ هویت شهری قزوین و مرمت بناهای تاریخی است. اکنون، این بنا پل ارتباطی بین گذشته باشکوه و شهر مدرن است.
آدرس و دسترسی: چگونه به دروازه برسیم؟
آدرس دروازه تهران قدیم قزوین برای گردشگران بسیار آسان است. این بنا در انتهای خیابان تهران قدیم و در نزدیکی میدان هاشمی واقع شده است. با توجه به قرارگیری در یک مسیر اصلی شهری، دسترسی به آن از طریق حمل و نقل عمومی (اتوبوسهای شهری یا تاکسی) به راحتی امکانپذیر است.
از آنجایی که این بنا در یک چهارراه شلوغ و در مسیر رفتوآمد شهری واقع شده، عملاً یک موزه روباز محسوب میشود و فاقد امکانات داخلی مانند سرویس بهداشتی یا پارکینگ اختصاصی برای گردشگران است؛ اما دسترسی به امکانات رفاهی در محلههای اطراف به دلیل موقعیت مرکزی بوستان میسر است. بازدید از این دروازه، یک تجربه تاریخی سریع و حیاتی برای شناخت معماری و هویت شهری قزوین است.
در قلب قزوین، سازهای آجری به نام دروازه تهران قزوین تاریخچه و معماری چه رازی را در خود نهفته است؟ این دروازه که با کوشش باقرخان سعدالسلطنه بنا شد، آخرین یادگار از حصار شهر قزوین است که با رسمیبندی و کاشیکاری قزوین، به عنوان یک اثر ملی قزوین، نمادی از تلاش سیستم ایران در حفظ هویت شهری قزوین و مرمت بناهای تاریخی است. اکنون، این بنا پل ارتباطی بین گذشته باشکوه و شهر مدرن است.