سکوت اسطوره شکست؛ واکنش کریم باقری به توهینهای تماشاگران تراکتورسازی
سکوت «کریم آقا» شکست؛ مردی که در تاریخ پرتلاطم فوتبال ایران همواره نقش آتشنشان و میانجی را بازی میکرد، این بار خود در میان شعلههای خشم سکوها گیر افتاد. ماجرای ورزشگاه یادگار امام تبریز در عصر بیست و هفتم آذر ۱۴۰۴، یک تراژدی تکراری بود که در آن خط قرمزهای احترام جابهجا شد. پس از توهینهای بیسابقه و عجیب به افشین پیروانی، حسین کنعانیزادگان، امید عالیشاه و از همه ناباورانهتر کریم باقری، جنگی تمامعیار از بیانیهها میان تهران و تبریز درگرفت. اما نقطه پایان این جنجال [تا زمان انتشار این خبر]، واکنش رسمی و کمسابقه کریم باقری بود؛ اسطوره فوتبال تبریز که با دلی شکسته، کلاس درس اخلاق برای توهینکنندگان تبریز برگزار کرد.
تراژدی در یادگار امام تبریز؛ وقتی «فرزند شهر» غریبه شد
دید سوم – ورزشی | پیش از آغاز دیدار حساس تراکتور و پرسپولیس، انتشار ویدیوهایی از ورزشگاه یادگار امام تبریز که نشاندهنده سر دادن شعارهای توهینآمیز و غیرقابل پخش توسط برخی هواداران علیه کریم باقری بود، جامعه فوتبال را متعجب کرد. این حرمتشکنی عجیب در حالی رخ داد که کریم باقری اسطوره فوتبال ملی و پرسپولیس، به عنوان فرزندی محبوب در میان ترکزبانان و نمادی از اخلاق و متانت شناخته میشود؛ اقدامی که بلافاصله با موجی از انتقاد و واکنشهای منفی در فضای مجازی روبهرو شد و بسیاری آن را رفتاری دور از شأن ورزش و جایگاه این پیشکسوت دانستند.
داستان از بازی حساس پرسپولیس و تراکتور آغاز شد؛ دیداری که در تقویم لیگ برتر همیشه با رنگ قرمز و هیجان بالا علامتگذاری شده است. در هنگام تمرینات پیش از آغاز بازی، برخی از تماشاگران تراکتورسازی، برخلاف کریخوانیهای مرسوم که نمک فوتبال است، فضا به سمتوسویی بردند که کمتر کسی انتظارش را داشت.
پیکان حملات کلامی و شعارها، نه فقط بازیکنان درون زمین، که نیمکتنشینان و کادر فنی پرسپولیس را هم نشانه رفته بود. در این میان، چهار چهره شاخص پرسپولیس سیبل اصلی این حملات شدند: افشین پیروانی (سرپرست تیم)، امید عالیشاه (کاپیتان)، حسین کنعانیزادگان (مدافع ملیپوش) و نفر چهارم که حضورش در این لیست، بهتبرانگیز بود: کریم باقری.
در حالی که تنشهای میان هواداران تراکتور و برخی از بازیکنان به دلیل حواشی بازیهای گذشته شاید قابل پیشبینی بود، اما شنیدن الفاظ رکیک علیه «آقا کریم» شوکهکننده بود. کریم باقری، کسی که الفبای فوتبال را در تبریز و با پیراهن تراکتورسازی آموخت، کسی که همیشه با لهجه شیرین و تعصب خاصی از تبریز یاد میکرد، حالا در خانه خودش، غریبهترین مرد میدان بود. تصاویر تلویزیونی چهرهای بهتزده از باقری را نشان میداد که ناباورانه به سکوهایی نگاه میکرد که روزگاری نام او را فریاد میزدند، اما حالا …
جنگ بیانیهها؛ پاسکاری آتش میان تهران و تبریز
هنوز عرق بازیکنان خشک نشده بود که سوت پایان بازی، به سوت آغاز یک جنگ رسانهای تبدیل شد. باشگاه پرسپولیس که از اتفاقات رخ داده به شدت خشمگین بود، بلافاصله دست به قلم شد و با تنظیم شکایتی به کمیته انضباطی، خواستار رسیدگی فوری به آنچه «هتک حرمت اسطورهها» و «توهینهای ناموسی» میخواند، شد. در بیانیه تند و تیز سرخپوشان پایتخت، به صراحت از فحاشیهای سازماندهیشده به خانواده بازیکنانی چون عالیشاه و کنعانیزادگان و شکستن حرمت کریم باقری گلایه شده بود.
اما باشگاه تراکتور هم بیکار ننشست و استراتژی «دفاع با حمله» را انتخاب کرد. آنها در بیانیهای متقابل، ضمن رد اتهام سازماندهی توهینها، فلشبکی به گذشته زدند. تراکتوریها انگشت اتهام را به سمت سکوتهای گذشته پرسپولیسیها نشانه رفتند و پرسیدند: «چرا زمانی که در ورزشگاه آزادی به علیرضا بیرانوند، شجاع خلیلزاده و حتی هویت و زبان ترکزبانان توهین میشد، آقایان سکوت کرده بودند و بیانیه نمیدادند؟»
استدلال باشگاه تبریزی این بود که این «خشم فروخورده» هواداران، در واقع واکنشی طبیعی به استانداردهای دوگانهای است که سالهاست در قبال توهینهای هواداران تیمهای پایتخت اعمال میشود. آنها معتقد بودند پرسپولیس تنها زمانی نگران اخلاق میشود که خودش هدف قرار گرفته باشد.
پاسخ کریم باقری؛ آبی بر آتش یا نمک بر زخم؟
در میان این هیاهو و گردوخاک رسانهای، همه منتظر واکنش مردی بودند که معمولاً از میکروفون و دوربین فراری است. ظسرانجام کریم باقری، مربی پرسپولیس و کاپیتان سابق تیم ملی، قفل سکوتش را شکست. شاید احساس کرد که این بار ماجرا فراتر از رنگهاست و باید برای ثبت در تاریخ حرف بزند.
باقری در واکنش به بیانیه باشگاه تراکتور که گفته بود «آیا از سکوت در برابر توهین به هویتتان خجالت نکشیدید؟»، پاسخ داد:
«پرسیدهاند آیا خجالت کشیدهام؟ بله، من خجالت کشیدم؛ اما نه امروز و نه به خاطر سکوت. من آن شرم را سالها پیش، زمانی حس کردم که در همین تبریز و در خانه خودمان، به من و علی دایی توهین شد و هیچکس ککش هم نگزید.»
باقری در این متن که بیشتر شبیه درد دل بود تا یک بیانیه رسمی، یادآور شد که او فرزند آن خاک است و همیشه به تبریزی بودنش افتخار کرده، اما فوتبال ارزش این را ندارد که پردههای حرمت دریده شود. او تأکید کرد که در روزگاری که مردم زیر فشار مشکلات اقتصادی کمر خم کردهاند، فوتبال باید مرهم باشد نه سوهان روح. باقری به همشهریانش یادآوری کرد که تعصب به تیم، مجوز بیاحترامی به پیشکسوت نیست، حتی اگر آن پیشکسوت امروز روی نیمکت رقیب نشسته باشد.
سقوط آزادِ احترام در مستطیل سبز
شاید بتوان تاکتیکها را آنالیز کرد یا اشتباهات داوری را به نقد کشید، اما وقتی «آقا کریم» فوتبال ایران لب به گلایه میگشاید، یعنی سیستم ایمنی اخلاقی فوتبال ما ازنیاز به روغنکاری دارد. کریم باقری در تمام سالهای حضورش، نقش ضربهگیرِ تنشها را ایفا میکرد؛ همان کسی که در درگیریهای دربی دست بازیکنان خودی را میگرفت و به آرامش دعوت میکرد. وقتی جامعه هواداری به سمتی میرود که حتی به «نماد آرامش و متانت» هم رحم نمیکند، باید پذیرفت که سکوها دیگر فقط محلی برای تخلیه هیجان نیستند، بلکه به قتلگاهِ حرمتها تبدیل شدهاند. این دیگر یک کریخوانی ساده نیست؛ این صدای آژیر خطری است که میگوید در فوتبال ما، حافظه تاریخی و احترام به بزرگتر، قربانی تعصبات کورکورانه شده است.
چشمانتظار کمیته انضباطی؛ تاوان سنگین در راه است؟
حالا که گرد و خاک بیانیهها کمی خوابیده، نوبت به قاضیان فوتبال رسیده است. بر اساس آییننامههای انضباطی فدراسیون فوتبال، باشگاه میزبان مسئول مستقیم اتفاقات روی سکوهاست. فحاشی، استفاده از الفاظ رکیک و توهین به اشخاص حقیقی، تخلفاتی است که در آییننامه انضباطی جرایم مشخصی برای آنها تعیین شده است.
ناظر مسابقه گزارش خود را رد کرده و کمیته انضباطی اکنون با پروندهای قطور روبهروست. با توجه به شدت توهینها و هدف قرار گرفتن چهرههای ملی، احتمال جریمههای سنگین و حتی محرومیت هواداران تراکتور از حضور در بازیهای خانگی بسیار بالاست. قانون فوتبال در این زمینه صراحت دارد: اگر فضای ورزشگاه از حالت ورزشی خارج شود و به هتک حرمت افراد منجر گردد، تیم میزبان باید تاوان بدهد.
اما پرسش اساسی اینجاست: آیا حکم کمیته انضباطی آب رفته را به جوی بازمیگرداند؟ قدرت بازدارندگی احکام کمیته انضباطی چقدر است؟ آیا محرومیت تماشاگران میتواند فرهنگی را اصلاح کند که در آن توهین به اسطوره شهر، جایز شمرده میشود؟
فرجام ماجرا
واکنش کریم باقری، شاید برای هواداران افراطی تلخ بود، اما برای بخش بزرگتری از جامعه فوتبال، یادآور اصولی بود که فراموش شدهاند. او نشان داد که میتوان دلشکسته بود، اما بیادب نبود. میتوان مورد حمله قرار گرفت، اما با کرامت و متانت پاسخ داد.
اتفاقات ۲۷ آذر در تبریز، لکهای تیره در کارنامه لیگ برتر امسال بود. اما در دل این تاریکی، رفتار کریم باقری به مثابهی نوری بود که نشان داد هنوز هم میتوان در فوتبال ایران «جنتلمن» باقی ماند. حالا توپ در زمین مدیران باشگاهها و هواداران است؛ آیا آنها پیام شماره ۶ سابق تیم ملی را شنیدند، یا باز هم در بازی برگشت شاهد تکرار این سناریوی تلخ خواهیم بود؟
برای مطالعه و پیگیری آخرین اخبار ورزشی اینجا کلیک کنید.
/ پایان پیام
