اعترافات صریح رئیسجمهور در روز دانشجو؛ از قهر ۵۰ درصدی تا بلای فیلترینگ
فیلترینگ بدترین مشکل کشور است
فیلترینگ با یک دستور ساده حل نمیشود، اما مسئولین باید شرایط مردم را درک کنند.
مسعود پزشکیان، رئیسجمهوری ایران، صبح امروز ۱۶ آذر در جمع دانشجویان دانشگاه شهید بهشتی حاضر شد تا در روز دانشجو، صریحتر از همیشه درباره چالشهای حکمرانی سخن بگوید. او که با شعار «وفاق» و شنیدن صدای بیصدایان به پاستور رفته بود، این بار با دستوری غیرمنتظره درباره «سیمکارتهای سفید» و اعترافی تلخ درباره وضعیت فیلترینگ، خبرساز شد؛ دستوری که شاید نقطه پایانی بر «اینترنت طبقاتی» در بدنه دولت باشد.
پایان «رانت دیجیتال» برای مسئولین؟
مهمترین بخش سخنان رئیسجمهور که بلافاصله در شبکههای اجتماعی ضریب گرفت، دستور وی در راستای یکسانسازی وضعیت دسترسی به اینترنت بود. پزشکیان با ادبیاتی عامیانه اما قاطع اعلام کرد:
دستور دادم سیمکارتهای سفید را سیاه کنند تا بفهمند آنهایی که سیمکارتهایشان سیاه است چه بلایی سرشان میآید.
برای خوانندگانی که شاید با اصطلاحات فنی آشنا نباشند، «سیمکارت سفید» یا همان اینترنت بدون فیلتر، امکانی است که در سالهای اخیر برای برخی مسئولین، خبرنگاران خاص و نهادها فراهم شده تا بتوانند بدون دردسرهای فیلترشکن، به اینترنت آزاد دسترسی داشته باشند. گفته میشود در حدود ۵۰.۰۰۰ سیمکارت سفید (بدون فیلتر) توزیع شده است.
این دستور پزشکیان عملاً تلاشی برای حذف شکافی است که میان «مسئولین» و «مردم عادی» در فضای مجازی ایجاد شده است. او فیلترینگ را «بدترین مشکل» فعلی کشور خواند، اما همزمان تأکید کرد که حل این کلاف سردرگم، پیچیدهتر از صدور یک دستور ساده است و نیاز به اجماع در سطوح کلان دارد.
از قهر صندوقها تا ناترازیهای کهنه
رئیسجمهور در بخش دیگری از سخنانش در تالار ابوریحان دانشگاه شهید بهشتی، تعارفات سیاسی مرسوم را کنار گذاشت و با اشاره به آمار انتخابات اخیر، از «صداقت» به عنوان حلقه مفقوده گفتوگو با مردم یاد کرد. او با یادآوری اینکه ۵۰ درصد مردم پای صندوقهای رأی نیامدند و بخشی از رأیدهندگان نیز با اکراه مشارکت کردند، این وضعیت را حاوی پیامی روشن برای حاکمیت دانست.
پزشکیان گریزی هم به بحث «ناترازیها» زد؛ واژهای که این روزها اسم رمز بحرانهای زیرساختی ایران است. به گفته او، ناترازی در برق، آب، محیطزیست و بودجه، زخمهای کهنهای هستند که حالا سر باز کردهاند و علاجشان نیازمند همراهی دانشگاه و مردم است، نه شعارهای بدون پشتوانه.
روایت عجیب پزشکیان از هوش مصنوعی و اسرائیل
اما شاید متفاوتترین بخش اظهارات رئیس قوه مجریه که شاید بازتاب زیادی در رسانههای فناوری داشته باشد، نگاه او به مقوله «هوش مصنوعی» بود. پزشکیان با ردِ قدرت مطلق این فناوری گفت:
اسرائیل با هوش مصنوعی به ایران حمله کرد و مدعی بود که ما را ساقط میکند، اگر هوش مصنوعی همهکاره بود تا حالا ما را خورده بود.
رئیس جمهور – پزشکیان
رئیسجمهور برای اثبات ناکارآمدی فعلی این فناوری، به تجربهای شخصی اشاره کرد؛ جایی که از هوش مصنوعی خواسته بود کلاسی با ویژگیهای خاص طراحی کند، اما خروجی کار با انتظاراتش فرسنگها فاصله داشت. این نگاه رئیسجمهور نشان میدهد که در سطح کلان مدیریت کشور، هنوز نگاهی ابزارمحور و البته شکاکانه به جو رسانهای پیرامون هوش مصنوعی وجود دارد و اولویتهای دولت، بیشتر بر حل بحرانهای ملموس و فیزیکی متمرکز است تا دغدغههای آیندهنگرانه دیجیتال.
دستور «عادی کردن سیمکارتهای سفید» بیش از آنکه یک اقدام فنی باشد، یک مانور نمادین علیه «آپارتاید دیجیتال» است. وقتی سیاستگذار مجبور شود برای ارسال یک پیام ساده، همان رنجی را بکشد که یک دانشجو یا کارآفرین استارتاپی متحمل میشود، احتمالاً سرعتِ یافتنِ راهحل برای رفع فیلترینگ، نسبتی مستقیم با کُندیِ سرعتِ اینترنتِ مسئولین پیدا خواهد کرد. این یعنی کشیدنِ پایِ تصمیمگیران به زمینِ سفتِ واقعیت.
حضور پزشکیان در دانشگاه شهید بهشتی و صحبتهای بیپردهاش درباره تبعیض اینترنتی و بحران مقبولیت، نشان داد که دولت چهاردهم دستکم در «تشخیص درد» صادق است. حالا باید دید آیا دستورِ سیاه شدن سیمکارتهای خواص، مقدمهای برای سفید شدن وضعیت اینترنت برای عموم مردم خواهد شد یا صرفاً یک همدردی نمادین در روز دانشجو باقی میماند.
برای مطالعه و پیگیری آخرین اخبار اجتماعی اینجا کلیک کنید.
/ آیدین شیرگو
