معاون شهردار تهران از آغاز عملیات اجرایی برای جبران خسارت ۲۵۰ غرفهدار بازارچه جنت خبر داد. داود گودرزی با اعلام اینکه پیمانکار مقصر اصلی حادثه است، تأکید کرد شهرداری منتظر روال حقوقی نمانده و احداث بازار موقت در منطقه ۵ را برای فروش شب عید نهایی کرده است. همزمان، پرداخت وامهای حمایتی به مالباختگان و کلنگزنی بازار دائمی با استانداردهای ایمنی جدید، در دستور کار فوری مدیریت شهری قرار گرفت.
دید سوم – اجتماعی | داود گودرزی، معاون شهردار تهران، در واکنش به بحران معیشتی ایجاد شده برای حدود ۲۵۰ غرفهدار آسیبدیده در حادثه آتشسوزی بازارچه جنت، از اجرای یک طرح ضربتی دو مرحلهای خبر داد. طبق این برنامه که با هدف حفظ رونق اقتصادی شب عید طراحی شده، احداث یک بازار موقت در منطقه ۵ شهرداری تهران نهایی شده است تا کسبه بتوانند بلافاصله فعالیت خود را از سر بگیرند. همزمان، شهرداری تهران با وجود اعلام قصور پیمانکار از سوی نهادهای ایمنی، فرآیند معرفی مالباختگان به بانکها برای دریافت تسهیلات جبرانی و آغاز عملیات آواربرداری جهت ساخت بازار دائمی و ایمن را در دستور کار فوری قرار داده است.
پایان بلاتکلیفی کسبه جنت؛ از بازار موقت تا سازه دائمی
حادثه آتشسوزی بازارچه جنت امنیت شغلی صدها خانواده را در آستانه سال نو تهدید کرد. با این حال، مدیریت شهری تصمیم گرفته به جای تمرکز صرف بر فرآیندهای طولانی حقوقی، اولویت را به «احیای معیشت» بدهد. داود گودرزی با تشریح جزئیات این تصمیم اعلام کرد که رایزنیهای فشرده با شهرداری منطقه ۵ به ثمر نشسته و مکانی جدید برای استقرار موقت غرفهداران در نظر گرفته شده است. این اقدام مانع از آن میشود که این ۲۵۰ فعال اقتصادی، بازار حیاتی شب عید را از دست بدهند.
در فاز دوم این عملیات نجات اقتصادی، بحث ساخت بازار دائمی مطرح است. ماشینآلات سنگین شهرداری به زودی عملیات آواربرداری را آغاز میکنند تا بازاری مدرن و منطبق با استانداردهای سختگیرانه ایمنی جایگزین سازه قبلی شود. هدف نهایی این است که فضایی امن برای افرادی فراهم شود که توان پرداخت اجارههای سنگین مغازههای تجاری را ندارند، اما میتوانند کالاها را با قیمتی مناسبتر به شهروندان عرضه کنند.
گره کور حقوقی و ورود شهرداری به نفع مردم
یکی از پیچیدگیهای اصلی پرونده بازارچه جنت، وضعیت حقوقی آن است. بررسیهای کارشناسی سازمان آتشنشانی و ایمنی به صراحت نشان میدهد که پیمانکار بهرهبردار به دلیل عدم رعایت پروتکلهای ایمنی و بیتوجهی به اخطارهای قبلی، مقصر اصلی این حادثه است. طبق مفاد صریح قرارداد، جبران خسارت بر عهده پیمانکار است و شهرداری مسئولیت مستقیم حقوقی ندارد.
اما معاون شهردار تهران با رد رویکرد بوروکراتیک، بر مسئولیت اجتماعی مدیریت شهری تأکید کرد. به گفته گودرزی، اگرچه از نظر قانونی طرف حساب غرفهداران، پیمانکار بخش خصوصی است، اما شهرداری شهروندان آسیبدیده را در هزارتوی دادگاهها تنها نخواهد گذاشت. تشکیل «شورای نمایندگان غرفهداران» برای ارتباط مستقیم روزانه با مدیران شهری و تنظیم صورتجلسات برای معرفی مالباختگان به بانکها جهت دریافت وام، نشاندهنده تغییر رویکرد از «مقصریابی صرف» به «حل مسئله» است. رایزنیها برای افزایش سقف این تسهیلات همچنان ادامه دارد تا بخش قابلتوجهی از زیان وارده جبران شود.
رونق سفرههای مردم با طرح «شهرپخت»
در حاشیه رسیدگی به بحران جنت، بسته جدید خدمات رفاهی پایتخت نیز رونمایی شد که رویکردی نوین به امنیت غذایی و رفاه عمومی دارد. یکی از کلیدیترین بخشهای این بسته، طرح «شهرپخت» در میادین میوه و ترهبار است. در این مدل اقتصادی، شهرداری فضا و مواد اولیه (اقلام موجود در میادین) را با قیمتی پایینتر در اختیار بخش خصوصی قرار میدهد و در مقابل، پیمانکار موظف است غذای گرم باکیفیت و ارزانقیمت به دست مردم برساند. این طرح که پایلوت آن در میدان مرکزی آغاز شده، تلاشی عملی برای کنترل قیمت غذا و حمایت از سفره خانوار در شرایط تورمی است.
علاوه بر این، توسعه خدمات در ۳۱۶ میدان ترهبار فعال پایتخت وارد فاز جدیدی شده است. افزودن نانواییها به این مراکز، راهاندازی خودروهای سوخترسان سیار برای کاهش صفهای پمپبنزین، و احداث جایگاههای سوخت کوچکمقیاس در مناطقی مانند منطقه ۱۴، همگی قطعات پازلی هستند که هدفشان کاهش سفرهای درونشهری و تسهیل دسترسی شهروندان به خدمات پایه است.
تحول در وضعیت «پاکبانان»: از افزایش حقوق تا امنیت جانی
بخش دیگری از سیاستهای جدید مدیریت شهری، ارتقای منزلت و امنیت شغلی پاکبانان زحمتکش است. پیشنهاد افزایش حقوق این قشر برای سال آینده به شورای شهر ارائه شده که بر اساس آن، دریافتی پاکبانان (مجموع حقوق، بیمه و مزایا) در بازه ۲۰ تا ۲۵ میلیون تومان قرار خواهد گرفت. این اقدام میتواند انگیزهای برای جذب نیروی کار جوان به این شغل شریف باشد؛ شغلی که اکنون سامانه ثبتنام اختصاصی نیز برای آن راهاندازی شده است.
اما مهمتر از حقوق، مسئله «جان» پاکبانان است. تصادفات مرگبار در اتوبانها طی سالهای اخیر، شهرداری را به تغییر استراتژی وادار کرد. اکنون قرارداد نظافت بزرگراهها از معابر عادی تفکیک شده و حدود هزار نیروی متخصص با شرایط جدید در این شریانها فعالیت میکنند. شیفت کاری خطرناک شبانه حذف شده و پاکبانان از ساعت ۷ صبح، یعنی در روشنایی روز و با ضریب ایمنی بالاتر، کار خود را آغاز میکنند. همزمان، حرکت پرشتاب به سمت «مکانیزه کردن نظافت اتوبانها» و کاهش حضور فیزیکی نیروی انسانی در معابر پرسرعت، سیاستی است که برای به صفر رساندن حوادث جانی در دستور کار قرار گرفته است.
هشدار ایمنی برای بازار بزرگ تهران
در پایان، علی نصیری، رئیس سازمان پیشگیری و مدیریت بحران شهر تهران، با اشاره به حادثه جنت، زنگ خطر را برای «بازار بزرگ تهران» به صدا درآورد. وی هشدار داد که اگرچه حادثه جنت تلفات جانی نداشت، اما تکرار چنین سناریویی در بافت متراکم و فرسوده بازار بزرگ تهران میتواند به یک فاجعه ملی با ابعاد انسانی و مالی غیرقابلجبران تبدیل شود. تجربه موفق ایمنسازی در پروژههایی نظیر تونل نیکپسندی و بازار تجارت جهانی فردوسی نشان میدهد که ایمنسازی قلب تجاری تهران نیز با عزم بیندستگاهی و دوری از فرافکنی مسئولیتها، امری شدنی است.
/ پایان پیام
