سهم رانندگان تاکسیهای آنلاین از بنزین | تصمیمات دولت برای سهمیه سوخت
نحوه واریز سهمیه سوخت اسنپ و تپسی
رانندگان تاکسیهای اینترنتی و فعالان حملونقل آنلاین، در خط مقدم تغییرات جدید نظام سوخترسانی قرار گرفتهاند. طبق آخرین مصوبه دولت که با هدف مهار مصرف بیرویه و عدالت در توزیع یارانه انرژی ابلاغ شده، سهمیه بنزین این ناوگان نه به صورت «لیتراژ در کارت سوخت»، بلکه در قالب «اعتبار ریالی» تخصیص مییابد. در این مدل که با نرخ سوم بنزین (۵۰۰۰ تومان برای کارتهای اضطراری) همزمان شده، مابهالتفاوت قیمت سوخت آزاد و سهمیهای، دقیقاً بر مبنای پیمایش ثبتشده در پلتفرمها، مستقیماً به حساب رانندگان واریز میشود تا ضمن جبران هزینهها، از هرگونه افزایش کرایه جلوگیری شود.
گذار از یارانه عام به حمایت مبتنی بر عملکرد فردی رانندگان
دید سوم – جامعه | سیاستگذار انرژی کشور در تازهترین تصمیم خود، جراحی دقیقی را در لایههای توزیع سوخت آغاز کرده است. این طرح که خروجی جلسات فشرده سازمان برنامه و بودجه و وزارت نفت است، دو هدف کلیدی را دنبال میکند: نخست، پایان دادن به وابستگی مفرط خودروها به کارتهای سوخت جایگاهداران و دوم، تفکیک رانندگان واقعی حملونقل عمومی از مصرفکنندگان عادی.
برای رانندگان اسنپ، تپسی و سایر پلتفرمهای هوشمند، این خبر به معنای تغییر ماهیت سهمیه است. دیگر خبری از شارژ فیزیکی بنزین ۱۵۰۰ تومانی مازاد نیست؛ بلکه سیستم هوشمند بر اساس مسافتی که راننده طی کرده، مابهالتفاوت ریالی را محاسبه و توسط سازمان هدفمندی یارانهها به حساب ذینفعان واریز میکند. کرامت ویسکرمی، مدیرعامل شرکت ملی پخش فرآوردههای نفتی، صراحتاً اعلام کرده است که این مکانیزم حمایتی یک پیوست الزامآور دارد: «تثبیت قیمت خدمات». به بیان دیگر، دولت با پوشش شکاف قیمتی سوخت، راه را بر هرگونه بهانهتراشی برای افزایش نرخ کرایهها بسته است.
پایان دوران کارتهای سوخت اضطراری ارزان
آمارهای نگرانکننده وزارت نفت نشان میدهد که میانگین مصرف روزانه بنزین به عدد سرسامآور ۱۳۳ میلیون لیتر رسیده است. نکته تاریک ماجرا اینجاست که ۵۶ میلیون لیتر از این مقدار، نه از طریق کارت شخصی رانندگان، بلکه با کارتهای اضطراری جایگاهها سوختگیری شده است. این وابستگی نامتعارف، دولت را بر آن داشت تا نرخ استفاده از کارت جایگاه را به لیتری ۵۰۰۰ تومان افزایش دهد.
این نرخگذاری جدید که معادل ۱۰ درصد قیمت فوب خلیجفارس (حدود ۵۰ هزار تومان) است، پیامی روشن دارد: کارت جایگاه فقط برای مواقع اضطرار است، نه برای مصرف روزمره. عباس باصفا، مدیر سامانه هوشمند سوخت، در تشریح وضعیت ناوگان اینترنتی تأکید میکند که محاسبات برای این قشر کاملاً ایزوله و محافظتشده است. وزارت کشور پیمایشها را تایید میکند، وزارت نفت دادهها را تطبیق میدهد و سازمان هدفمندی، پول را واریز میکند. این چرخه تضمین میکند که فشار ناشی از نرخ ۵۰۰۰ تومانی کارت جایگاه یا نرخ ۳۰۰۰ تومانی آزاد، به راننده فعال تحمیل نشود.
چرخش منابع از باک خودروها به سفره مردم
یکی از پرسشهای بنیادین افکار عمومی درباره محل هزینه کرد درآمدهای حاصل از افزایش نرخ بنزین اضطراری و حذف یارانه پرمصرفهاست. مسعود پزشکیان، رئیسجمهور، با ادبیاتی قاطع تضمین داده که «حتی یک ریال» از این منابع جدید صرف هزینههای جاری دولت نخواهد شد. استراتژی دولت چهاردهم، هدایت مستقیم این نقدینگی به سمت امنیت غذایی اقشار آسیبپذیر است.
احمد میدری، وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی، پازل این سیاست را تکمیل کرده است. به گفته او، دستور صریح رئیسجمهور بر این است که درآمد حاصل از فروش بنزین ۵۰۰۰ تومانی و اصلاح سهمیهها، فوراً به بودجه «کالابرگ الکترونیک» تزریق شود. این رویکرد تلاش دارد تا اثر تورمی احتمالی اصلاح قیمت سوخت را با تقویت قدرت خرید دهکهای پایین خنثی کند. میدری تصریح کرده که اگرچه هنوز درآمدی از نرخ ۵۰۰۰ تومانی محقق نشده، اما زیرساختهای محاسباتی آن آماده است تا به محض اجرا، منابع به سمت سفره مردم سرازیر شود.
غربالگری بزرگ: چه کسانی از قطار یارانه پیاده میشوند؟
مصوبه ۱۴ آبان هیأت وزیران که اکنون وارد فاز اجرایی شده، یک مرزبندی شفاف بین «نیاز واقعی» و «مصرف لوکس» ترسیم کرده است. در این نقشهراه جدید، گروههای زیر دیگر رنگ سهمیه دولتی را نخواهند دید:
- خودروهای وارداتی: تمامی خودروهای خارجی از لیست دریافت سهمیه ۱۵۰۰ و ۳۰۰۰ تومانی خط خوردهاند.
- خودروهای لوکس داخلی: خودروهای نوشماره داخلی که قیمت کارخانهای آنها بیش از یک میلیارد تومان باشد، مشمول حذف سهمیه هستند.
- پلاکهای خاص: خودروهای مناطق آزاد و ویژه اقتصادی و همچنین خودروهای دارای پلاک دولتی، دیگر سهمیهای دریافت نخواهند کرد.
- مالکان چند خودرو: سهمیه تنها به خودروی اول تعلق میگیرد و خودروهای دوم به بعدِ هر کد ملی، باید با نرخهای بالاتر سوختگیری کنند.
برای این دسته از مالکان، کارت سوخت جدیدی با نرخ تجمیعی (معادل همان نرخ اضطراری جایگاه) صادر خواهد شد. این اقدام گامی بلند در راستای عدالت توزیعی است تا یارانه سوخت که انفال عمومی محسوب میشود، صرف گشتوگذار خودروهای چندمیلیاردی نشود.
معماری دقیق سهمیهها برای عموم مردم
علیرغم تغییرات گسترده برای گروههای خاص، سبد سوخت اکثریت جامعه دستنخورده باقی مانده است. خودروهای سواری شخصی همچنان ۶۰ لیتر سهمیه ۱۵۰۰ تومانی و ۱۰۰ لیتر سهمیه ۳۰۰۰ تومانی خود را دریافت میکنند. همچنین، سهمیه وانتبارها و تاکسیهای سنتی بنزینی بدون تغییر حفظ شده است.
اما در بخش خودروهای دوگانهسوز تغییراتی اعمال شده است؛ سهمیه دوم (۳۰۰۰ تومانی) این خودروها، اعم از شخصی و عمومی، ۵۰ درصد کاهش مییابد. منطق دولت این است که این خودروها امکان استفاده از سوخت جایگزین و ارزان CNG را دارند و نباید بار اضافه بر دوش بنزین بگذارند. همزمان، طرح رایگان تبدیل خودروهای تکسوز به دوگانهسوز طبق قانون هوای پاک با قدرت ادامه دارد تا گزینههای جایگزین برای مردم در دسترس باشد.
فازبندی اجرا و ضرورت ساماندهی
اجرای این مصوبه عظیم یکشبه نخواهد بود. دولت یک سامانه هوشمند طراحی کرده تا مالکانِ دارای چند خودرو، بتوانند خودروی اصلی خود را برای دریافت سهمیه انتخاب کنند.
در گام اول، تمرکز بر حذف سهمیه پلاکهای دولتی، مناطق آزاد و وارداتیهاست و اعمال نرخ ۵۰۰۰ تومانی کارت جایگاه در سراسر کشور کلید میخورد.
در گام دوم، نوبت به حذف سهمیه خودروهای دوم اشخاص و کاهش سهمیه دوگانهسوزها میرسد.
این معماری پیچیده اما هوشمندانه، تلاش دارد تا با کمترین تنش اجتماعی، ترمز مصرف افسارگسیخته بنزین را بکشد. برای رانندگان تاکسیهای اینترنتی، پیام نهایی روشن است: تا زمانی که در مدار خدمترسانی باشید و پیمایش داشته باشید، چتر حمایتی دولت از طریق واریز اعتبار ریالی بالای سر شماست. اما برای کسانی که از بنزین ارزان برای مصارف غیرضروری یا خودروهای لوکس استفاده میکردند، زنگ پایانِ ضیافت سوخت ارزان به صدا درآمده است.
برای مطالعه و پیگیری آخرین اخبار اجتماعی اینجا کلیک کنید.
/ پایان پیام
